AI onderwijscafé – “Niet de kennis maar de mens achter het leren wordt cruciaal”
Op dinsdag 25 november veranderde Campus Corso in een bruisend AI Onderwijscafé. Leraren, onderzoekers, ondersteuners en lerarenopleiders uit heel Leuven schoven er bij elkaar aan tafel om scherp te stellen wat artificiële intelligentie vandaag al betekent voor hun klaspraktijk, hun leerlingen en het onderwijs in brede zin.
Samen Onderwijs Maken en Het Mysterie van Onderwijs wilden met dit café vooral ruimte creëren om te delen, te twijfelen en kritisch te verkennen. 6 onderwijsmakers met veel expertise tonen hoe AI stilaan een plek krijgt in hun praktijk – of net bewust niet.
Schepen van Onderwijs Lalynn Wadera opende de namiddag met een warm welkom. Ze herinnerde iedereen eraan waarom samenkomen zo belangrijk blijft: “AI kan veel, maar onderwijs draait nog altijd om mensen. Het is in ontmoeting dat we richting vinden.”
(Lees verder onder de foto.)
Schepen van onderwijs, Lalynn Wadera
Daarna ging het tempo meteen omhoog: in exact 8 minuten bracht elke pitcher een scherp en inspirerend verhaal. Elke pitch eindigde met een prikkelende stelling die de onderwijsbabbels voedde. Genoeg stof om daarna met elkaar in gesprek te duiken.
1. “AI verandert de job van een leraar ingrijpend.” – Jelle De Keersmaecker
Als talenleraar in Sancta Leuven, en schrijfdocent en -coach aan UCLL zoekt Jelle al jaren naar werkvormen die echt effect hebben. De voorbije 3 jaar experimenteerde hij intensief met AI in de klas. Zo organiseerde hij een onderzoeksdag voor de 6e jaars over de impact van de smartphone op slaap. Ze genereerden al het onderzoeksmateriaal met AI. Nadien moesten de leerlingen zélf een onderzoeksrapport schrijven, zonder hulp van AI. Wél mochten ze AI inzetten als tutor om hun eigen teksten te verbeteren, waardoor de kwaliteit van de onderzoeksrapporten heel hoog lag.
Voor Jelle is het duidelijk: AI neemt steeds meer routinematige taken over, waardoor er meer ruimte komt voor wat ertoe doet: feedback, begeleiden, aanmoedigen, verdiepen. Zijn stelling zette meteen de toon: de rol van de leraar verschuift. Hoe pakken we die veranderende taak op een bewuste manier vast?
(Lees verder onder de fotogalerij.)
2. “Breed gebruik van AI in onderwijs zal de motivatie aantasten.” – Jasper Dewit
Jasper vertrekt vanuit een heel andere zorg. Als bioloog en leraar wetenschappen en wiskunde kijkt hij door een menskundige bril naar technologie. De technologie verandert in een rotvaart. Terwijl we als mens intrinsiek heel adaptief zijn, moeten we oog blijven hebben voor de natuurlijke ontwikkeling van onze jongeren. In de Steinerschool worden digitale tools in het secundair onderwijs bewust en leeftijdsgericht ingezet.
Jasper vraagt zich al hoe we onze jongeren voldoende kunnen informeren over AI wanneer we op kennisvlak zelf achter lopen? En als AI heel snel antwoorden en oplossingen aanbiedt, wat doet dat dan met de motivatie van jongeren om zélf te zoeken, te proberen en te leren? Welke keuzes moeten we als scholen vandaag maken om die intrinsieke leergoesting te beschermen?
(Lees verder onder de fotogalerij.)
3. “Is AI de ‘AI-lephant in the classroom’?” – Mieke Achtergaele
Voor Mieke, lerarenopleider Engels en AI-onderzoeker aan UCLL, is AI alomtegenwoordig. Leerlingen gebruiken taaltools op hun smartphone, vaak zonder dat leraren het weten. Maar hoe disruptief is AI voor het vreemdetalenonderwijs? Het vreemdetalenonderwijs staat onder druk. Is AI de trigger voor verandering?
Mieke onderzoekt hoe AI taalonderwijs kan versterken én hoe we leerlingen bewust en kritisch leren omgaan met die technologie. Haar stelling legde een ongemakkelijke maar nodige vraag op tafel: AI is er al — durven we het onder ogen zien en er expliciet mee aan de slag gaan, of laten we het stilzwijgend op de achtergrond meespelen?
(Lees verder onder de fotogalerij.)
4. “Om AI correct te gebruiken, heb je goede kennis nodig.” – Lies Vanden Broeck & Silke Sterck
Lies en Silke doen onderzoek naar wetenschappelijk denken binnen de vakdidactiek Biologie aan KU Leuven. Voor hen is AI geen snel antwoordmachine, maar een tool die hen én hun studenten binnen de lerarenopleiding helpt om onderzoeksvragen, hypotheses en experimenten scherper te stellen.
Ze werken met modellen zoals ChatGPT, gecombineerd met het CLEAR- en EDIT-model. Hun stelling zette iedereen aan het denken: AI kan leerlingen en studenten helpen om te leren, maar alleen als ze eerst begrijpen hoe de technologie werkt en waarom ze die inzetten.
(Lees verder onder de fotogalerij.)
5. “De leraar wordt nóg belangrijker om te werken aan motivatie, nieuwsgierigheid, ondernemerschap en veerkracht.” – Tom Michiels
Tom laat jongeren in het Young Maker Lab op maakleerplek experimenteren met robotica, Vision-Language-Action modellen en reinforcement learning. Hij ziet elke dag hoe AI vaardigheden opent die vroeger ondenkbaar waren. Maar tegelijk is zijn boodschap helder: net omdat AI zo krachtig wordt, heeft elke jongere een sterke, bekwame en mensgerichte leraar nodig. Wat de werking van het Young Maker Lab zo sterk maakt, is dat jongeren er elkaar inspireren. Een belangrijke sleutel om leergoesting op te wekken.
Als AI steeds beter wordt in vakkennis, uitleg en feedback, wat wordt dan de kern van het leraarschap? Hoe kan AI het leerproces verrijken zonder dat het menselijke stuk verloren gaat? Zijn stelling zette de groep aan het discussiëren: “Niet de kennis, maar de mens achter het leren wordt cruciaal.”
(Lees verder onder de fotogalerij.)
6. “We moeten niet langer de output evalueren, maar wel de prompts waarmee leerlingen die output genereren?” – Toke Wagelmans
Als pedagogisch ICT-coördinator in het basisonderwijs kijkt Toke naar de instroom van AI in het nieuwe GO!-leerplan ICT. Veel tools zijn pas vanaf 13 jaar toegankelijk, maar de onderliggende vaardigheden — kritisch denken, goede vragen formuleren, sources checken — kan je al veel vroeger aanleren. Haar stelling prikkelde: als AI straks mee schrijft, ontwerpt en samenvat, waar leg je dan de focus? Mogelijk wordt de prompt belangrijker dan het product zelf.
(Lees verder onder de fotogalerij.)
In de onderwijsbabbels viel één ding meteen op: AI wekt evenveel enthousiasme op als vragen. De gesprekken waren eerlijk, soms zoekend, en opvallend herkenbaar voor wie elke dag met leerlingen werkt.
Sommige leraren vrezen dat leerlingen sneller dan ooit de shortcut zullen nemen die AI biedt. Dat riep de vraag op of we AI voorlopig vooral als hulpmiddel voor leraren moeten inzetten. Tegelijk klonk een even sterke overtuiging dat leerlingen net nu begeleiding nodig hebben om AI kritisch en bewust te leren gebruiken. Of het nu mag of niet: ze kennen de tools toch al. Maar wanneer gebruik je AI wél en wanneer beter niet? Wat verwachten we dat AI toevoegt aan ons onderwijs? En pak je dat als leraar individueel aan, of beter als team met een gedeelde visie?
Wat blijft hangen? Dat AI ons uitdaagt om scherp te blijven op wat we écht belangrijk vinden in leren en lesgeven. Dat nieuwsgierigheid meer dan ooit een waardevol kompas is. En dat Leuvense onderwijsmakers klaarstaan om deze technologische toekomst samen vorm te geven; stap voor stap, kritisch, menselijk en in verbinding.